عقیقه و آداب آن

عقیقه و آداب آن

 

آداب عقیقه 
قبل از اینکه آداب عقیقه را مطالعه کنید  بدانید که عقیقه فقط مخصوص کودک و نوزاد نیست و بنا بر روایات وارد شده هرکسی تا آخر عمر میتواند برای خود عقیقه کند.
مطلب دوم اینکه عقیقه کردن با قربانی کردن بسیار تفاوت دارد مانند خون دادن و حجامت کردن


******

« عقیقه برای فرزند, برای کسی که قادر بر انجام آن است,‌ مستحب مؤکد است و اگر عقیقه به تأخیر افتاد تا هنگام بلوغ کودک, انجام آن به وسیله پدر مستحب است و پس از بلوغ تا پایان عمر به وسیله خود شخص مستحب می‌باشد.»

گفته شده است که فرزند در گرو عقیقه است؛ یعنی اگر عقیقه نکنید, فرزند در معرض مرگ و بلا قرار دارد.
امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرماید:
عقیقه بر کسی که توانایی مالی دارد, لازم است و کسی که فقیر است بعد از توان‌گر شدن لازم است این کار را انجام دهد و اگر برای کودکی عقیقه میسر نشد تا هنگامی که برای او قربانی کردند, کافی است.
از امام صادق (علیه‌السلام) پرسیدند: ما برای عقیقه, گوسفند پیدا نکردیم چه کنیم؟ آیا به اندازه قیمت گوسفند صدقه بدهیم؟ حضرت فرمود: خیر, باید گوسفند تهیه کنید؛ زیرا خداوند اطعام و ریختن خون را دوست دارد. سپس از حضرت پرسیدند: آیا فرزندی که در روز هفتم بیمرد, باید برای او صدقه داد؟ حضرت فرمود: اگر کودک پیش از ظهر بمیرد, صدقه ندارد و اگر بعد از ظهر بمیرد, باید برای او صدقه داد. شخصی از حضرت صادق (علیه‌السلام) پرسید:‌من نمی‌دانم که آیا پدرم برایم عقیقه کرده یا نه؟ حضرت فرمود: عقیقه بکن؛ اشکالی ندارد و آن شخص در هنگام پیری برای خود عقیقه کرد.

همچنین از امام صادق (علیه‌السلام) روایت شده است که می‌فرماید:
«فرزند را در روز هفتم نام گذاری کنید و عقیقه درست کنید و سر او را بتراشید و به وزن موی سرش نقره صدقه بدهید و ران گوسفند را به قابله بدهید و بقیه را به مردم بدهید.»
و در حدیث دیگری آمده است که «ربع گوسفند را به قابله بدهید و اگر زن, قابله نداشت, آن گوشت را به مادر او بدهید و دست کم باید گوشت عقیقه را به ۱۰ نفر بدهید و صاحب عقیقه خود نباید از گوشت آن بخورد.»
امام رضا (علیه‌السلام) می‌فرماید:
«حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) در روز ولادت امام حسن و امام حسین (علیهماالسلام) در گوش آنان اذان گفت و حضرت فاطمه (سلام‌الله‌علیها) در روز هفتم ولادت برای آنان عقیقه درست کرد و پای گوسفند را به همراه یک سکه اشرفی به قابله داد.»

یکی از آداب عقیقه این است که اگر می‌خواهید شتر را عقیقه کنید, باید پنج ساله و یا بیشتر باشد و اگر خواستید بز را عقیقه کنید, باید یک ساله به بالا باشد و اگر گوسفندی را عقیقه می‌کنید باید ۶ یا ۷ ماهه باشد. بهتر است حیوانی را که عقیقه می‌کنید, اخته نباشد و از نظر ظاهری نیز سالم باشد؛ یعنی شاخ آن شکسته, گوش آن بریده,‌چشم‌های آن نابینا و پاهای آن لنگ نباشد. هم چنین بهتر است که گوسفند چاق باشد؛ اما اگر در عقیقه نیّت قربانی نشود, هر نوع گوسفندی که باشد خوب است و چون مقصود از عقیقه, اطعام و دادن گوشت به مردم است,‌هر چه گوسفند چاق‌تر باشد بهتر است. برای عقیقه کردن – چه پسر و چه دختر – گوسفند ماده هم کافی است. از دیگر آداب عقیقه این است که پدر و مادر صاحب عقیقه نباید از گوشت عقیقه بخورند و استخوان‌های گوسفند را نشکنند و از مفصل جدا کنند و نیز سنت است که گوشت را به صورت خام تقسیم نکنند؛ بلکه آن را با آب نمک بپزند و نیز بهتر است که ابتدا سر کودک را بتراشند و بعد گوسفند را عقیقه بکنند. لازم است که تراشیدن سر و عقیقه کردن و به اندازه موی سر کودک طلا یا نقره صدقه دادن, همه در یک جا و یک وقت انجام شود و باید همه سر کودک را بتراشند. کودکی را نزد پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) آوردند تا برای او دعا کند و آن کودک کاکل داشت.حضرت دعا نکرد و دستور داد که کاکلش را بتراشند. و نیز سنت است که بعد از تراشیدن سر کودک, زعفران بر سر او بمالند.

حسین بن خالد می‌گوید: از امام رضا (علیه‌السلام) پرسیدم که تهنیت و تبریک کودک در چه روزی بهتر است؟ فرمود: هنگامی که امام حسن (علیه‌السلام) متولد شد, جبرئیل (علیه‌السلام) در روز هفتم برای تبریک و تهنیت بر حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) وارد شد و امر کرد که کودک را نام گذاری کنند و سرش را بتراشند و برای او عقیقه درست کنند و گوش او را سوراخ کنند.

درهنگام عقیقه کردن چند دعا وارد شده است که در باب ششم مفاتیح و کتاب گرانقدر حلیت المتقین  از علامه مجلسی وارد شده است .

مستحب است یکی از این دعاها هنگام سربریدن عقیقه بدبن شکل خوانده شود :

بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ اَللّهُمَّ عَقيقَةٌ عَنْ فُلانٍ (و نام او را بگويد) لَحْمُها بِلَحْمِهِ وَ دَمُها


بنام خدا و به يارى خدا، خدايا اين عقيقه از طرف فلانى است * * * * * * گوشتش بجاى گوشت او و خونش

بِدَمِهِ وَ عَظْمُها بِعَظْمِهِ اَللّهُمَّ اجْعَلْها وَقاءً لاِلِ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ وَ آلِهِ السَّلامُ


به خون او و استخوانش به استخوان او خدايا قرارش ده نگهدار آل محمّد عليه و آله السلام

و در حديث ديگر فرمود كه اين دعا بخواند:

يا قَوْمِ اِنّى بَرىٌ مِمّا تُشْرِكُونَ اِنّى وَجَّهْتُ


اى مردم من بيزارم از آنچه شما شريك خدا سازيد من روكنم

وَجْهِىَ لِلَّذى فَطَرَ السَّمواتِ وَالاَْرْضَ حَنيفاً مُسْلِماً وَ ما اَنَا مِنَ الْمُشْرِكينَ


بسوى كسى كه آفريد آسمانها و زمين را يك دل در حال تسليم و نيستم من از مشركان

اِنَّ صَلوتى وَ نُسُكى وَ مَحْياىَ وَ مَماتى لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ لا شَريكَ لَهُ وَ


همانا نماز و عبادتم و زندگى و مرگم از آن خدا پروردگار جهانيان است كه شريك ندارد و

بِذلِكَ اُمِرْتُ وَ اَنَا مِنَ الْمُسْلِمينَ اَللّهُمَّ مِنْكَ وَ لَكَ بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَاللَّهُ اَكْبَرُ

به همين دستور دارم و از مسلمانانم خدايا از تو و براى توست بنام خدا و بيارى خدا و خدا بزرگتر است

اَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَقَبَّلْ مِنْ فُلانِ بْنِ فُلانٍ

خدايا درود فرست بر محمّد و آل محمّد و بپذير از فلانى
و نام فرزند را ببرد پس آن را بكُشد


منبع : مفاتیح الجنان (شیخ عباس قمی)
حلیت المتقین( علامه مجلسی )

 


 

 

یکی از علت های اصرار  و استحباب در حد وجوب عقیقه در اسلام محافظت شخص از بسیاری از خطرات جانی است که این محافظت هم علتی دارد که باز کردن آن در این مجال جای جولانی ندارد و از حوصله بحث خارج است. همینقدر بدانید که عالمی که ما در آن زندگی میکنیم سرشار است از نا دانسته های ما. چیزهایی که ما نمیفهمیم. موجوداتی که ما نمیبینیم. خطراتی که توسط موجودات غیر اورگانیک نظیر جنیان گریبان گیر انسان میشود. عقیقه برای هر کس لازم است چرا که اگر نام افراد در دسته حادثه ساز قرار گرفته باشد عقیقه با تمام آدابش باعث میشود که بسیاری از خطراتی که بواسطه حضور موجودات غیر اورگانیک اورا  تهدید میکند از بین برود و آن موجودات از اطراف  وی دور شوند و آسیبی به وی نرسانند.
دنیای عجیبی است.پر از رمز و راز و پر از نادانسته ها.

عدم الوجدان لا یدل علی عدم الوجود
( نفهمیدن و درک و وجدان نکردن چیزی دلیل بر نبود آن نیست )

((محتوای تکمیلی از تارنمای تخصصی علم نام شناسی-علم اسامی

 


 

عقیقه در متن مفاتیح الجنان

علاّمه مجلسى در حلية المتّقين فرموده:بدان كه عقيقه فرزند مستحب موكّد است،براى كسى‏كه قادر بر آن باشد،و بعضى از علما واجب مى‏دانند،و بهتر است روز هفتم واقع شود،و اگر تا بلوغ طفل تأخير كند بر پدر مستحبّ است،و پس از بلوغ تا آخر عمر بر خودش مستحبّ است.و در احاديث معتبر بسيارى وارد شده:عقيقه بر كسى‏كه داراى فرزند شود واجب است.و در احاديث بسيارى نقل شده:هر فرزندى در گرو عقيقه است،يعنى اگر انجام نگيرد،در معرض مردن و انواع بلاهاست.از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده:عقيقه بر كسى‏كه توانگر باشد لازم است،و كسى‏كه تهى‏دست است پس از توانگرى انجام دهد، اگر هم توانگر نشد بر او تكليفى نيست و اگر براى او عقيقه نكنند،تا زمانى براى او قربانى كنند،قربانى از عقيقه كفايت مى‏كند. در حديث ديگرى نقل شده:از آن حضرت پرسيدند:ما براى عقيقه دنبال گوسفند رفتيم ولى نيافتيم،چه مى‏فرماييد قيمتش را تصّدق كنيم؟فرمود:طلب كنيد تا بيابيد.خدا خوراندن طعام و ريختن خون را دوست دارد.در حديث ديگرى آمده: پرسيدند آيا فرزندى كه در روز هفتم بميرد،مى‏بايد عقيقه‏اش كرد؟فرمود:اگر پيش از ظهر بميرد عقيقه ندارد،و اگر بعد از ظهر بميرد عقيقه كنند.در حديق معتبرى از عمر بن يزيد نقل شده:خدمت آن حضرت عرض كرد:نمى‏دانم پدرم براى من عقيقه‏ كرده يا نه؟فرمود:عقيقه كن.پس او در پيرى عقيقه كرد.در حديث حسن از آن حضرت نقل شده:فرزند را در روز هفتم ولادت‏ نام مى‏گذارند و عقيقه مى‏كنند،و سر مى‏تراشند،و موى سرش را با نقره وزن مى‏كنند،و آن نقره را تصدق مى‏دهند،و پاى و ران عقيقه را براى قابله‏اى كه در زايمان زن كمك كرده مى‏فرستند.و باقى را به مردم اطعام مى‏كنند و تصدّق مى‏دهند. در حديث موثّق ديگرى فرمود:هرگاه پسرى يا دخترى براى تو متولّد شود،در روز هفتم گوسفندى يا شترى عقيقه مى‏كنى،و او را نامگذارى‏ كن،و سرش را در روز هفتم بتراش،و به سنگينى موى سرش طلا يا نقره تصّدق بده.در حديث ديگرى وارد شده:ربع گوسفند را به قابله‏ مى‏دهد،و اگر بى‏قابله زايمان كرده آن را به مادر مى‏دهد،كه به هركه خواست ببخشد،و دست‏كم به ده مسلمان بخوراند،و هرچه زيادتر باشد بهتر است،و خود از گوشت عقيقه نخورد،و اگر قابله زنى يهودى باشد قيمت ربع گوشت گوسفند را به او بدهد.و در روايت‏ ديگرى وارد شده:به قابله ثلث گوسفند را مى‏دهند،و مشهور ميان علما آن است كه بايد عقيقه شتر يا گوسفند يا بز باشد.از حضرت‏ باقر عليه السّلام نقل شده:رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در روز ولادت در گوش حسنين عليهما السّلام اذان گفتند و حضرت فاطمه عليها السّلام روز هفتم براى آنان‏ عقيقه كرد،و پاى گوسفند را با يك اشرفى به قابله دادند.عقيقه اگر شتر باشد بايد پنج ساله يا در شش يا بيشتر باشد،و اگر بز يك سال‏ يا در دو يا بيشتر،و اگر گوسفند باشد دست‏كم شش‏ماهه يا در هفت ماه باشد،و اگر هفت ماه تمام باشد بهتر است،و بايد بيضه‏اش را نكشيده باشند،و نيز بهتر آن است كه آن را نكوبيده باشند،و بايد مغز شاخش شكسته،و گوشش بريده،و زياد لاغر،و كور و بسيار لنگ كه‏ راه رفتن برايش دشوار باشد،نباشد.اما در حديث معتبرى از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده:عقيقه از باب قربانى نيست،هر گوسفندى كه باشد خوب است.هدف گوشت است هرچه فربه‏تر باشد بهتر است.و مشهور ميان علما آن است كه مستحب است عقيقه‏ پسر نر باشد،و عقيقه دختر ماده،و گمان فقير اين است كه براى هر دو موافق بسيارى از احاديث معتبر گوسفند نر بهتر است و براى‏ هر دو گوسفند ماده هم خوب است.و مستحبّ است پدرومادر از گوشت عقيقه نخورند،بلكه بهتر آن است،از طعامى كه در آن پخته‏ باشند نيز نخورند،و خوردن مادر كراهتش بيشتر است.و بهتر اين است كه عيال پدر و مادر هم كه در خانه ايشان مى‏باشند،از آن‏ گوشت طعام نخورند،و مستحبّ است بپزند،و خام تصّدق نكنند،و كمترينش آن است كه با آب نمك بپزند،بلكه احتمال دارد اين‏ گونه پختن بهتر باشد،و اگر خام هم تصدّق كنند خوب است،و اگر حيوان عقيقه پيدا نشود،تصدّق قيمتش فايده‏اى ندارد،بلكه بايد صبر كنند تا پيدا شود،و شرط نيست جماعتى كه به خوردن عقيقه حاضر مى‏شوند فقير باشند،اما خوراندن به صالحان و فقرا بهتر است،انتهى. فقير گويد:مشهور كراهت شكستن استخواهنهاى عقيقه است،و روايت:
يُكْسَرُ عَظْمُها وَ يُقْطَعُ لَحْمُها وَ تَصْنَعُ بِها بَعْدَ الذِّبْحِ ما شِئْتَ 
استخوانش شكسته شود،و گوشتش بريده گردد،و پس از ذبح آنچه خواهى انجام مى‏دهى.
منافات با كراهت ندارد. صاحب جواهر فرموده:اما آنچه بين مردم عراق مشهور شده كه پيچيدن استخوانهاى آن،در پارچه‏اى سپيد و دفن كردن آن‏ مستحبّ است نصّى بر آن نيافتم،و اللّه العالم

 


 

درصورتی که برای انجام عقیقه شرایط لازم و تبهر ندارید میتوانید آن را به برخی خیریه ها بسپارید . معمولا آنها صحیح انجام میدهند. فراموش نکنید که عقیقه کردن بسیار حساس است و درصورت اشتباه در تمامی مراحل آن عقیقه باطل  خواهد شد و تاثیر مطلوب را نخواهد داشت و چه بسا موجبات ضرر و زیان هم بشود. پس از انجام صحیح آن مطمئن شوید.

بزودی امکان سفارش انجام عقیقه صحیح و اطعام مومنین در پرتال حق الله فراهم میشود


ورود اعضا
نام کاربری :
کلمه عبور :

کلمه عبور خود را فراموش کرده ام

تعداد آنلاین: 16
بازدید امروز: 88
بازدید صفحات امروز: 59
بازدید این ماه: 49703
بازدید کل: 621526

برای مشاوره و عضویت و پشتیبانی با ما تماس بگیرید

09014010057

02136059786

ارتباط پیامکی با ما

300074918


 کلیه حقوق این پرتال متعلق به طرح جهانی حقالله می باشد

Copyright © 2013-2015  Haghollah.iR       طراحی و اجرا : ایده سازان جاوید مهدا